दिव्यांची रसमलाई

आषाढातला शेवटचा दिवस म्हणजे दिव्यांची अमावस्या. या सुरेख सणाला आता गटारी अमावस्या या नावानं ओळखलं जातं. आपल्या रोजच्या आयुष्यात ज्या-ज्या गोष्टींचा वापर होतो त्यांच्याबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी आपल्याकडे वेगवेगळे सण पाळले जातात. शेतात वर्षभर राबणा-या बैलासाठी पोळा किंवा बेंदूर, शेतक-याचा मित्र असलेल्या नागोबाच्या पूजेचा नागपंचमी, चुलीला विश्रांती द्यायची म्हणून शिळासप्तमी तसंच आपल्याला कायम उजेड देणा-याContinue reading “दिव्यांची रसमलाई”

अन्न हेच पूर्णब्रह्मची दोन वर्षं

२१ जुलैला अन्न हेच पूर्णब्रह्म हा ब्लॉग सुरू करून २ वर्षं पूर्ण झाली. अचानक आलेल्या विचारातून या पेजचा जन्म झाला आणि वाचकांच्या भरभरून मिळणा-या प्रतिसादामधून या पेजचं रूप निश्चित झालं. साध्या, सोप्या, रोजच्या जेवणातल्या पाककृती या पेजवर शेअर करायच्या असं मी पहिल्यापासून ठरवलं होतं. याचं कारण असं की मला स्वतःला रोज फार गुंतागुंतीचा स्वयंपाक करायलाContinue reading “अन्न हेच पूर्णब्रह्मची दोन वर्षं”

कढीपत्त्याची चटणी

  भारताच्या दक्षिणेकडच्या बहुसंख्य राज्यांमध्ये कढीपत्त्याचा भरपूर वापर केला जातो. सांबार, दहीबुत्ती, रस्सम, बघारे बैंगन, मिरची का सालन अशा सगळ्या दाक्षिणात्य पदार्थांमध्ये कढीपत्त्याची फोडणी हवीच हवी. आपल्याकडेही ब-याचशा भाज्या, आमट्या, कोशिंबिरींच्या फोडणीत कढीपत्ता वापरला जातोच. कढीपत्त्याच्या फोडणीशिवाय चिवडा कसा ओकाबोका दिसतो! फोडणीचा भात, बटाट्याची पिवळी सुकी भाजी, मुगा गाठी या पदार्थांचं रूप कढीपत्त्याच्या खमंग फोडणीमुळेचContinue reading “कढीपत्त्याची चटणी”

खानदेशी शेवेची भाजी

मित्रमैत्रिणींनो, गेले काही दिवस काहीशी कामात होते त्यामुळे या पेजवर काही पोस्ट करू शकले नाही. लोकसत्ता पूर्णब्रह्मचा अंक तुमच्यापैकी बरेच जणांनी आतापर्यंत विकत घेतला असेलच. अनेकांचा तो वाचूनही झाला असेल तर काही जणांनी त्यातल्या काही रेसिपीज करूनही बघितल्या असतील. अंक उत्तम झाला आहे. मराठवाडा वगळता मलाही इतर प्रांतांमधल्या अनेक नवीन रेसिपीज कळल्या आणि आपली खाद्यसंस्कृतीContinue reading “खानदेशी शेवेची भाजी”

बरण्या आणि बाटल्या

आज खरं तर मी कुठलीतरी रेसिपी शेअर करणार होते. पण आपली एक मैत्रीण लीना सौमित्र हिनं दुपारी मला मेसेज केला. तिला तिच्या स्वयंपाकघरातल्या बरण्या-डबे बदलायचे आहेत. तर ते कुठले घ्यावेत असं तिनं मला विचारलं आहे. ती गोंधळली आहे कारण तिला स्टीलचे डबे नको आहेत. शिवाय ती भाड्याच्या घरात राहाते. तिला टपरवेअर वापरायचं नाहीये. प्लॅस्टिकही तिलाContinue reading “बरण्या आणि बाटल्या”

शेवग्याच्या पानांची भाजी

७ जून हा मृग नक्षत्राचा दिवस. खरं तर नक्षत्रं ही काही इंग्लिश कॅलेंडरवरून लागत नाहीत. पण मृग हे असं एक नक्षत्र आहे जे दरवर्षी ७ जूनलाच लागतं. मृग हे पावसाचं पहिलं नक्षत्र. पावसाची सुरूवात मृगापासून होते. मृग लागला की शेतकरीही पेरण्या करायला घेतो. ७ जून माझ्यासाठीही महत्त्वाचाच कारण या दिवशी माझा वाढदिवस असतो. शेवग्याच्या शेंगाContinue reading “शेवग्याच्या पानांची भाजी”

वांगी-शेवगा रस्सा भाजी

मी काही दिवसांपूर्वी शुभा गोखले या माझ्या मैत्रिणीकडे जेवायला गेले होते तेव्हा तिनं शेवग्याच्या शेंगांचं अप्रतिम सूप केलं होतं. तसं सूप करून पाहू म्हणून मी परवाभाजीला गेले होते तेव्हा शेवग्याच्या शेंगा आणल्या. आणि मी बाहेर गेले होते तेव्हा त्यातल्या दोन शेंगा माझ्या कामवाल्या सहकारी मुलीनं आमटीत वापरून टाकल्या. तिच्या सवयीप्रमाणं तिनं एक शेंग बाकी ठेवलीContinue reading “वांगी-शेवगा रस्सा भाजी”

सुशीला

तांदूळ हे धान्य असं आहे की किती तरी वेगवेगळ्या रूपांमध्ये आपल्या रोजच्या खाण्यात आपण त्याचा वापर करत असतो. पोहे तांदळाचेच असतात, इडली, दोसे तांदळासहच बनतात. तांदळाच्या शेवयांचा उपमा केला जातो. भाताचे तर कितीतरी प्रकार करता येतात. तांदूळ हे जगातलं सगळ्यात जास्त खाल्लं जाणारं कर्बोदक (कार्बोहायड्रेट) आहे. जगातल्या बहुसंख्य देशांमध्ये या ना त्या स्वरूपात तांदूळ खाल्लाContinue reading “सुशीला”

उंबरांची आमटी

मराठवाड्यात ब्राह्मणसदृश जातींमध्ये पूर्वी मांसाहाराचं प्रमाण नगण्य होतं. मांसाहार हा प्रथिनांची गरज पूर्ण करणारा मोठा आणि महत्त्वाचा स्त्रोत आहे. शिवाय मराठवाड्यात वरण फक्त तुरीच्या डाळीचं केलं जायचं आणि तेही खूप पातळ अगदी रस्समसारखं. उडदाची डाळही फार कमी वापरली जायची. मग प्रथिनांची गरज भागवण्याकरता भाजीत, आमटीत चणा डाळीच्या पिठाचे गोळे किंवा उंबरं सोडण्याची प्रथा आली असावी.Continue reading “उंबरांची आमटी”

मिनिमिलिस्टीक लाइफस्टाइल

मिनिमिलिस्टिक लाइफस्टाइल या विषयावर सध्या जगभर बरीच चर्चा होते आहे. आपण सोसासोसानं बरेचदा नको असलेल्या कित्येक गोष्टी खरेदी करत असतो. वापर न होणा-या कितीतरी गोष्टींचा साठा करत असतो. आमच्या आजुबाजूलाच मी बघते, काही मैत्रिणींच्या सासवा, आया या एखादी गोष्ट केवळ त्यांनी खरेदी केली आहे म्हणून वर्षानुवर्षं काढून टाकू देत नाहीत. घरांचे माळे काठोकाठ भरलेले असतात.Continue reading “मिनिमिलिस्टीक लाइफस्टाइल”